“Stonewall Ayaklanması Nedir? LGBT Hakları Hareketini Değiştiren Gece”

 

Bugün dünyanın birçok ülkesinde kutlanan Onur Yürüyüşleri (Pride) ve LGBT hakları hareketinin temelinde, 1969 yılında yaşanan Stonewall Ayaklanması bulunur.

Stonewall Ayaklanması yalnızca bir protesto değil, LGBT bireylerin yıllarca süren baskıya karşı birlikte ayağa kalktığı tarihi bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

Stonewall Inn

1960'lı yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nde eşcinsel olmak büyük ölçüde toplumsal baskı ve ayrımcılık anlamına geliyordu.

Birçok eyalette eşcinsel ilişkiler suç sayılıyor, LGBT bireyler işlerini kaybedebiliyor ve polis baskınlarına maruz kalıyordu.

New York'un Greenwich Village semtindeki Stonewall Inn ise LGBT bireylerin bir araya gelebildiği ender mekânlardan biriydi.

Ancak polis bu tür mekânlara sık sık baskın düzenliyordu.

28 Haziran 1969

28 Haziran 1969 gecesi polis Stonewall Inn'e yine baskın yaptı.

Ancak bu kez her zamankinden farklı bir şey oldu.

Baskına maruz kalan müşteriler mekândan sessizce ayrılmak yerine direnmeye başladı.

Kısa sürede yüzlerce kişi Stonewall Inn'in önünde toplandı.

Polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşandı.

O gece başlayan protestolar günler boyunca devam etti.

Neden Bu Kadar Önemliydi?

Stonewall'dan önce de LGBT hakları için çalışan gruplar vardı.

Ancak Stonewall Ayaklanması ilk kez bu kadar geniş katılımlı ve görünür bir direnişe dönüştü.

Bu olayın ardından Amerika'nın birçok şehrinde yeni LGBT hakları örgütleri kuruldu.

Gazeteler konuya daha fazla yer vermeye başladı.

LGBT bireyler görünür olmaya ve hak talep etmeye başladı.

Marsha P. Johnson ve Sylvia Rivera

Stonewall Ayaklanması denildiğinde en çok anılan isimlerden ikisi Marsha P. Johnson ve Sylvia Rivera'dır.

Her iki aktivist de özellikle trans bireylerin ve evsiz LGBT gençlerin hakları için uzun yıllar mücadele etti.

Stonewall olaylarında tam olarak kimlerin ne yaptığı konusunda tarihçiler arasında farklı görüşler bulunsa da Johnson ve Rivera'nın LGBT hareketindeki etkisi tartışılmazdır.

İlk Onur Yürüyüşü

Stonewall Ayaklanması'nın birinci yılında, 28 Haziran 1970'te New York'ta Christopher Street Liberation Day adıyla ilk Onur Yürüyüşü düzenlendi.

Aynı dönemde Los Angeles, Chicago ve San Francisco'da da benzer yürüyüşler yapıldı.

Bu etkinlikler zamanla dünyanın birçok ülkesine yayıldı.

Stonewall'un Mirası

Bugün Stonewall Ayaklanması, modern LGBT hakları hareketinin başlangıcı olarak kabul edilir.

Her yıl Haziran ayında kutlanan Onur Ayı da bu tarihi olayın anısını yaşatmayı amaçlar.

 Stonewall yalnızca geçmişte yaşanan bir olay değil, eşitlik ve görünürlük mücadelesinin simgesi olmaya devam etmektedir.

Editör – Ali Sinop

 

Kaynaklar

• National Park Service
• Library of Congress
• Britannica
• Stonewall National Monument