Aile Ailedir: Kimin Aile Sayıldığına Kim Karar Verir?

 

Aile denildiğinde çoğumuzun zihninde benzer bir görüntü belirir. Anne, baba, çocuklar… Aynı evin içinde yaşayan, aynı soyadını taşıyan insanlar.

Ama hayat hiçbir zaman bu kadar basit olmadı.

Aile bazen doğduğumuz insanlardır. Bazen bizi büyütenlerdir. Bazen yıllar içinde kendi seçtiğimiz insanlardır. Bazen de herkesin karşı çıktığı bir ilişkinin içinde birbirine tutunarak hayat kuran iki insandır.

Peki kimin aile olduğuna kim karar verir?

Ailenin tek bir şekli yok

Aileyi yalnızca kan bağı üzerinden tanımlamak, hayatın kendisini fazlasıyla dar bir kalıba sokmak olur.

Çocuğunu tek başına büyüten bir anne de ailedir. Birbirine destek olan iki kardeş de. Yıllardır aynı evde yaşayan ve birbirlerinin hayatındaki en önemli insan haline gelen iki arkadaş da kendi anlamıyla bir aile olabilir.

Çünkü aileyi yalnızca biyoloji belirlemez.

Aile, aynı zamanda bağlılık, sevgi, sorumluluk ve birlikte kurulan hayattır.

Bu nedenle iki erkeğin ya da iki kadının birlikte kurduğu bir hayatı “aile değil” diye tanımlamak, aslında onların birbirlerine duyduğu sevgiden çok, bizim aile kavramına yüklediğimiz kalıplarla ilgilidir.

“Ama ben de eşcinselim…”

Bazen LGBTİ+ insanların arasında bile eşcinsel çiftlerin evlenmesine, çocuk sahibi olmasına ya da aile olarak görülmesine itiraz edenler çıkabiliyor.

“Ben de eşcinselim ama…”

Bu cümleden sonra ne geleceği değişebilir. Fakat kişinin kendi kimliğinin LGBTİ+ olması, onun başka LGBTİ+ insanların hayatları hakkında karar verme yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez.

Bir insan kendi hayatı için farklı bir seçim yapabilir. Evlilik istemeyebilir. Çocuk istemeyebilir. Geleneksel aile modelini benimsemeyebilir.

Bunların hepsi tamamen kişisel tercihlerdir.

Ama “Ben böyle yaşamıyorum” ile “Sen böyle yaşayamazsın” arasında kocaman bir fark vardır.

Bir eşcinsel bireyin evlenmek istememesi, başka bir eşcinsel çiftin evlilik arzusunu geçersiz kılmaz. Birinin çocuk istememesi, başka bir çiftin çocuk sahibi olma isteğini anlamsız hale getirmez.

Özgürlük biraz da burada başlar.

Çocuk için aile sadece anne ve babadan mı ibarettir?

LGBTİ+ aileler söz konusu olduğunda en sık sorulan sorulardan biri çocuklar üzerinden gelir:

“Çocuk için anne ve baba şart değil mi?”

Bu soru çoğu zaman çocukların ihtiyaçlarından ziyade yetişkinlerin alıştığı aile modelini merkeze alır.

Oysa bir çocuğun ihtiyacı öncelikle sevgi, güven, ilgi, bakım ve istikrardır.

Bir çocuğun ailesinin nasıl göründüğünden çok, o ailenin çocuğa nasıl davrandığı önemlidir.

İki babayla büyüyen bir çocuk da sevilebilir. İki annesi olan bir çocuk da güvenli bir evde büyüyebilir. Tek ebeveynle büyüyen bir çocuk da ailesinin sevgisini hissedebilir.

Çünkü aile fotoğrafındaki kişi sayısı veya kişilerin cinsiyeti, o evin içindeki sevginin miktarını ölçmez.

Toplumun “normal” dediği şey zamanla değişir

Bugün bize son derece sıradan gelen birçok aile biçimi geçmişte farklı görülüyordu.

Boşanmış bir ebeveynin çocuğuyla yaşaması, evlenmeden birlikte yaşamak, farklı kültürlerden insanların evlenmesi, evlat edinme gibi konuların her biri farklı dönemlerde toplumun tartıştığı meseleler oldu.

Toplum değiştikçe aile kavramı da değişti.

Bugün LGBTİ+ çiftlerin görünür olması da bu değişimin bir parçası.

Bu değişim bazı insanları rahatsız edebilir. Çünkü alışılmış olanın değişmesi her zaman kolay değildir.

Ama bir şeyin yeni olması, yanlış olduğu anlamına gelmez.

Aile olmak için herkesin onayına ihtiyacımız var mı?

Asıl soru belki de burada.

Bir çift birbirini seviyor, birbirinin hayatını paylaşıyor, zor zamanlarında birbirine destek oluyor ve birlikte bir gelecek kuruyorsa, onların aile olup olmadığına dışarıdan birinin karar vermesi neden gerekiyor?

İki insanın hayatının gerçekliği, üçüncü kişilerin onayına bağlı olmamalı.

Birilerinin “Ben bunu aile olarak görmüyorum” demesi, o iki insanın birbirleri için aile olduğu gerçeğini ortadan kaldırmaz.

Çünkü aile bazen toplumun bize verdiği bir tanım değil, bizim birlikte kurduğumuz bir hayattır.

 

Aile ailedir

Belki de aile kavramını bu kadar zorlaştırmamıza gerek yok.

Birbirini seven, birbirine sahip çıkan, birbirinin hayatında sorumluluk alan insanlar varsa orada bir aile bağı oluşabilir.

İki erkek olabilir.

İki kadın olabilir.

Bir anne ve çocuğu olabilir.

Bir baba ve çocuğu olabilir.

Kan bağı olmayan ama yıllar içinde birbirinin ailesi haline gelen insanlar olabilir.

Biçimler değişebilir.

İsimler değişebilir.

Ama sevgi ve bağlılık değişmez.

Bu yüzden bir ailenin gerçek olup olmadığına dışarıdan bakıp karar vermek yerine, belki de daha basit bir soru sormalıyız:

“Bu insanlar birbirlerinin hayatında ne ifade ediyor?”

Cevap sevgi, güven, bağlılık ve dayanışmaysa…

Aile ailedir.

Editör – Ali Sinop