“İçselleştirilmiş Homofobi: Sessizce Taşınan Bir Yük”

 

LGBTQ+ bireyler çoğu zaman yalnızca dışarıdan gelen ayrımcılık, önyargı ve nefret söylemleriyle değil, yıllarca maruz kaldıkları olumsuz mesajların kendi benliklerinde bıraktığı etkilerle de mücadele etmek zorunda kalabiliyor. Psikolojide bu duruma içselleştirilmiş homofobi adı verilir.

Bu kavram, eşcinsel veya queer bireyin toplumdan duyduğu olumsuz yargıları zamanla kendi benliğine yöneltmesi anlamına gelir. Kişi bilinçli olarak homofobik olmak istemese bile, çevresinden duyduğu mesajlar özsaygısını ve kendilik algısını etkileyebilir.

 

İçselleştirilmiş homofobi nasıl ortaya çıkar?

Hiç kimse bu duyguyla doğmaz. Çocukluk ve ergenlik döneminde duyulan bazı ifadeler, zamanla kişinin kendi kimliğine bakışını etkileyebilir.

Örneğin bir çocuk, okulda eşcinselliğin alay konusu yapıldığını görebilir, medyada olumsuz temsillere maruz kalabilir ya da "erkek şöyle olur", "kız böyle davranmalı" gibi katı toplumsal beklentilerle büyüyebilir. Daha sonra kendi duygularının hemcinslerine yöneldiğini fark ettiğinde, bu durum kafa karışıklığı, korku veya utanç duygularına yol açabilir.

Burada sorun kişinin yönelimi değil, yönelimine yüklenen olumsuz toplumsal anlamlardır.

 

Belirtileri neler olabilir?

İçselleştirilmiş homofobi herkeste aynı şekilde görülmez. Ancak şu durumlar buna işaret edebilir:

• "Keşke böyle hissetmeseydim" diye düşünmek,
• Başka LGBTQ+ bireylerden uzak durmaya çalışmak,
• Feminen ya da maskülen davranışlarından utanmak,
• İlişkilerini sürekli gizleme ihtiyacı hissetmek,
• Mutlu ve sağlıklı bir queer yaşamın mümkün olduğuna inanmamak,
• Kendini sürekli heteroseksüel insanlarla karşılaştırmak.

Bu duygular uzun süre devam ettiğinde kişinin özsaygısını, ilişkilerini ve ruh sağlığını olumsuz etkileyebilir.

 

LGBTQ+ topluluğu içinde de görülebilir mi?

Evet. İçselleştirilmiş homofobi yalnızca heteroseksüel insanların LGBTQ+ bireylere yönelik tutumlarından kaynaklanmaz. Bazen queer toplulukların içinde de "fazla feminen", "fazla maskülen" ya da "daha gizli yaşamalı" gibi yargılar üretilebilir.

Bu nedenle mesele yalnızca toplum tarafından kabul görmek değil, çeşitliliği kendi içimizde de kabul edebilmektir.

 

Bu duyguyla baş etmek mümkün mü?

Evet. İçselleştirilmiş homofobi bir gecede ortadan kalkmayabilir, ancak fark edilip üzerinde çalışılabilir. Bunun ilk adımı, kişinin kendine karşı dürüst olmasıdır.

Şu sorular yardımcı olabilir:

• Bu düşünce gerçekten bana mı ait?
• Yoksa yıllardır duyduğum toplumsal yargıların bir yansıması mı?
• Aynı durumda bir arkadaşım olsa ona da bu kadar sert davranır mıydım?
• Kendimi suçlamamın nedeni yönelimim mi, yoksa insanların buna verdiği tepkiler mi?

Destekleyici arkadaşlar, queer topluluklarla bağ kurmak, olumlu LGBTQ+ temsilleri görmek ve gerekirse psikolojik destek almak iyileşme sürecini güçlendirebilir.

 

Kendini kabul etmek neden önemlidir?

Kendini kabul etmek, her zaman korkusuz olmak anlamına gelmez. Kaygılar, çekinceler ve zor günler yine olabilir. Ancak kişi zamanla şunu fark edebilir:

 Sorun benim kim olduğum değil; kim olduğumun yıllarca yanlış anlaşılmış ve olumsuz yargılarla çevrelenmiş olması.

Queer olmak utanılacak bir kusur değil, insan çeşitliliğinin doğal bir parçasıdır. Her birey; sevme, sevilme, güven içinde yaşama ve kendisi olabilme hakkına sahiptir.

İçselleştirilmiş homofobi, birçok LGBTQ+ bireyin sessizce taşıdığı görünmez bir yük olabilir. Bu yükün farkına varmak ise onu taşımak zorunda olmadığımızı anlamanın ilk adımıdır.

Çünkü kendini sevmek bazen uzun bir yolculuktur; ama bu yolculuğun en önemli gerçeği şudur:

Varoluşunu savunmak zorunda kalmadan yaşayabilmek herkesin hakkıdır.

Editör – Ali Sinop